ชื่อวิทยาศาสตร์ : Andrographis paniculata (Burm) Wall. ex Ness. 
ชื่ออังกฤษ : 
The Creat,Creyat Root, Halviva,Kariyat,Kreat
ชื่อวงศ์ : ACANTHACEAE
ชื่อท้องถิ่น : น้ำลายพังพอน , สามสิบดี (ร้อยเอ็ด) , ฟ้าสะท้าน (พัทลุง) , เมฆทะลาย (ยะลา) ,หญ้ากันงู

ลักษณะของ สมุนไพร ฟ้าทะลายโจร

เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นตั้งตรง กิ่งก้านเป็นสันสี่เหลี่ยม ใบเป็นใบเดี่ยว รูปหอกเรียว ปลายแหลม มีสีเขียวเข้ม  ออกเรียงตรงข้าม  ขอบใบเรียบหรือเป็นคลื่นเล็กน้อย ดอกออกเป็นช่อแยกแขนงออกที่ซอกใบและปลายกิ่ง  ดอกย่อยมีสีขาว กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด  ส่วนปลายกลีบแยกเป็น 2 ปาก ปากบนมี 3 กลีบ แต้มแถบสีม่วงแดง  ผลเป็นฝักรูปทรงกระบอก ข้างในมีเมล็ดรูปไข่สีน้ำตาล

ส่วนที่นำมาใช้ คือ ใบ

สารสำคัญ ที่พบได้ใน สมุนไพร ฟ้าทะลายโจร

สารกลุ่ม Lactone เช่น สาร (Andrographolide),(Neoandrographolide),(14-Deoxyandrographolide) และ(14-Deoxy-11,12-didehydroandrographolide)

การศึกษาฤทธิ์ทางเภสัชวิทยา

จากการศึกษาในผู้ป่วยเป็น  pharyngotonsilitis 152 คน ที่ได้รับยา paracetamol และฟ้าทะลายโจรขนาด 3 กรัมต่อวัน กับ ฟ้าทะลายโจรขนาด 6 กรัมต่อวัน เป็นเวลา 7 วัน พบว่า ในเวลา 3 วันแรก กลุ่มที่ได้รับฟ้าทะลายโจรขนาดสูง 6 กรัมต่อวันและ paracetamol  มีผลช่วยลดอาการไข้และอาการเจ็บคอได้ 80-90% ซึ่งมากกว่า ฟ้าทะลายโจรขนาดต่ำ 3 กรัมต่อวัน

สรรพคุณ ของสมุนไพร ฟ้าทะลายโจร

รักษาอาการท้องเสีย เจ็บคอ

  1. ใช้ใบสด  1-3 กำมือ ต้มดื่ม ครั้งละ 1 ถ้วยกาแฟ ก่อนอาหาร เช้ากลางวันเย็น
  2. ใช้ใบแห้ง บดเป็นผง ปั้นเม็ดเท่าปลายนิ้วก้อย รับประทานครั้งละ 3-6เม็ด ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น และ ก่อนนอน
  3. ใช้ใบแห้ง ขยำให้เป็นชิ้นเล็กๆดองเหล้า ไว้  7 วัน กรองเอาน้ำยาเก็บไว้ รับประทานครั้งละ 1-2 ช้อนโต๊ะ ก่อนอาหาร เช้า กลางวัน เย็น

การทดสอบความเป็นพิษ

จากงานวิจัย ได้ทดสอบพิษกึ่งเรื้อรังของผงฟ้าทะลายโจรในหนูขาว (wistar) 4 กลุ่มๆ ละ 24 ตัว  ระยะเวลา 6 เดือน ประกอบด้วย กลุ่มควบคุมและกลุ่มที่ได้รับยาขนาด 0.12, 1.2 และ 2.4 g/kg/day ซึ่งเทียบ เท่ากับ 1, 10 และ 20 เท่าของขนาดที่ใช้ในการรักษาในคน คือ (6 กรัม/วัน/คน หนัก 50 กิโลกรัม) ผลปรากฏว่าหนูขาวทั้งเพศผู้และเพศเมียทุกกลุ่ม มีการเจริญเติบโตปกติ การตรวจ สอบทางโลหิตวิทยาและชีวเคมี ไม่ปรากฏความผิดปกติหรือแสดงให้เห็นถึงพยาธิสภาพในระบบต่างๆ ของ ร่างกายสัตว์ทดลอง การตรวจสอบอวัยวะภายในต่างๆ จากลักษณะภายนอกและน้ำหนัก ไม่พบความผิดปกติ หนูขาวทุกตัวมีการเจริญของอัณฑะและรังไข่เป็นปกติ

เอกสารอ้างอิง

  1. นายวุฒิ วุฒิธรรมเวช.คัมภีร์เภสัชรัตนโกสินทร์.กรุงเทพฯ: พิมพ์ครั้งที่ 3; ศิลป์สยามบรรจุภัณฑ์และการพิมพ์ จำกัด, 2550.
  2. นาถฤดี สิทธิสมวงศ์, เจษฎา เพ็งชะตา, ทรงพล ชีวพัฒน์ และคณะ. พิษเฉียบพลันและกึ่งเรื้องรังของฟ้าทะลายโจร. ไทยเภสัชสาร. 2532, 14, 109-118
  3. Thamlikitkul, V., Dechatiwongse, T., Theerapong, S., Chantrakul, C., Boonroj, P., Punkrut, W., Ekpalakorn, W., Boontaeng, N., Taechaiya, S., Petcharoen. S., et al. Efficacy of Andrographis paniculata. Nees for pharyngotonsillitis in adults. J. Med. Assoc. Thai. 1991, 74, 437-442.